facebook
^Back To Top

  • 1 Leżajsk
    Widok z wieży telefonicznej na Sąd i osiedle Staszica i Kołłątaja.
  • 2 PKP
    Ciuchcia wjeżdżająca na peron w Leżajsku
  • 3 Osiedle
    Widok na osiedle z kominem w tle
  • 4 Leżajsk
    Przemarsz Orkiestry ul. Mickiewicza przy Ogródku Jordanowskim i Szkole Muzycznej
  • 5 Dom Kultury
    Występ chóru przed Domem Kultury w ramach Wojewódzkich Eliminacji "Artama 78"

- Pracownia Dokumentacji Dziejów Miasta -

  

Wojskowi, działacze zbrojnego podziemia, kombatanci

Wśród znanych postaci wojskowych, przywódców, działaczy zbrojnego podziemia, kombatantów związanych z historią Leżajska i okolic wyróżnić należy:

Wojskowi (według stopnia):

gen. Władysław Sikorski,

ppłk Ludwik Więcław „Śląski”,

ppłk Tadeusz „Wyrwa” Furgalski,

mjr Franciszek Przysiężniak „Ojciec Jan”,

kpt. Bronisław Sigda „Zemsta”,

kpt. Józef Zadzierski „Wołyniak”,

kpt. Ernest Wodecki „Szpak”,

kpt. Józef Baran Chrząszczyński „Lucjan”,

Józef Baran (s. Jana i Karoliny z domu Sawicka) urodził się 18.03.1899 r. w przysiółku Königsberg k. Woli Zarczyckiej, gm. Nowa Sarzyna, w inteligenckiej rodzinie. Mieszkał przy ulicy Tomasza Michałka pod nr 14. Tą drogą wojewódzką uczęszczał do szkół w Leżajsku. W Leżajsku ukończył gimnazjum rolne i zdał maturę. W 1918 roku został zmobilizowany jako poborowy i skierowany do Szkoły Podchorążych Artylerii w Poznaniu, po skończeniu której pozostał jako oficer zawodowy w wojsku. Od 1921 r. do 1939 r. służył w 8 Pułku Artylerii Ciężkiej w Toruniu. W stopniu kapitana – dowódcy baterii bohatersko walczył w Wojnie Obronnej 1939 – w bitwie pod Kutnem, nad Bzurą i obronie Modlina, za co otrzymał Krzyż Walecznych. Po krótkim pobycie w niewoli niemieckiej, na postawie umowy o honorowej kapitulacji, został zwolniony i wrócił w rodzinne strony, gdzie rozpoczął organizowanie walki zbrojnej partyzanckiej w ramach ZWZ i AK. Pełnił obowiązki szefa sztabu a następnie dowódcy batalionu AK pod pseudonimem Lucjan.
Na przełomie lat 1939 - 1940 zaczął tworzyć w formie szkieletowej Batalion „Ziemi Leżajskiej” Organizacji Wojskowej Stronnictwa Narodowego (późniejszego NOW).
Aresztowany przez gestapo trafił do więzienia na Zasaniu w Przemyślu, skąd udało mu się zbiec przez wyłom w murze, co było skutkiem ostrzału artylerii radzieckiej 21.06.1941 r. Po ucieczce z więzienia w Przemyślu ukrywał się w lasach leżajskich, wtedy też przyjął imię i nazwisko Lucjan Chrząszczyński, aby uchronić się przed ponownym aresztowaniem.
Bezpośrednio po przejściu frontu ppłk Józef Baran Chrząszczyński z mandatu Polski Podziemnej pełnił funkcję Komendanta Wojennego Leżajska. Było to możliwe jedynie do czasu instalacji przez NKWD organów „władzy ludowej”. W czerwcu 1945 r., ujawnił się i został skierowany do pracy w Koszalinie, gdzie zmarł
29 kwietnia 1969 r. Dopiero w 2009 roku decyzją prezydenta RP został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za całokształt działalności wojennej i społecznej.
Źródło:
http://lezajsk.um.bipgmina.pl/wiadomosci/358/wiadomosc/246466/uchwala_nr_xlii26814_rady_miejskiej_w_lezajsku_z_dnia_13_listopa
http://ttorunium.pl/index.php/przywrocmy-pamiec-bohaterom-mjr-jozef-baran/

kpt. Tadeusz Nowakowski „Sęp”,

por. Jan Kisielewicz „Wilga”,

ppor. Rudolf Jaszowski „Lampart”,

ppor. Stanisław Niezgoda „Serb”,

ppor. Leon Janio „Łaski”,

ppor. Zbigniew Larendowicz „Wicher”,

in.

Menu

Copyright © 2013. PDDM  Rights Reserved.